Anasayfa – Sayfa 111 – HAYALLEME İstanbul

Hacı Emin Efendi Sebili ve Çeşmesi

18 Ağustos 2008/3 Yorumlar/in Çeşmeler/Sarnıçlar, Tarihi Eserler

Dolmabahçe Camii’nin karşısındadır. Çeşme ve sebil 1741 yılında Emin Ağa tarafından yaptırılmıştır. Mehmet Emin Ağa, Sultan 1.Mahmut dönemi Sipahi Ağalarındandır. Mehmet Emin Ağa öldükten sonra onun adına oğlu Tersane Emini Hüseyin Ağa tarafından 1756 yılında sebilin yanına bir okul yaptırmıştır. Fakat bu okul 1955-1959 yılları arasında yol açma çalışmaları sırasında ırasında yıktırılmıştır. Hazirede Emin Ağa ve oğullarının mezarları vardır.

Gül Camii (Hagia Teodosia Kilisesi)

13 Ağustos 2008/in Camiler/Türbeler, Tarihi Eserler

Küçük Mustafa Paşa semtindedir. 8. yüzyılda, Bizans İmparatoru 3. Leon ikona ve her çeşit tasviri yasaklamıştı. 3. Leon, bu resim ve tasvirlerin Hıristiyanlığa zarar verdiği “Heretik” (din dışı sapkınlık) ve putperestliğe geri dönülmesi riski doğurduğu gerekçesiyle kiliselerden silinmesini emretti. İşte bu dönemde ikona savunucusu olan Teodosia, imparator askerlerinin Ayasofya meydanındaki Meryem Ana ikonasını silmesini engellemiş birinin ölümüne sebep olmuştu. İmparator, genç Teodosia’yı ölümle cezalandırdı. Bizanslılar ölen Teodosia’yı “azize” ilan ettiler.

İşte yukarıda anlatılan Teodosia’nın anısına 9. yüzyılda İmparator Basileon tarafından Hagia Teodosia Kilisesi inşaa edildi ve Teososia’nın -kutsal- eşyaları da burada muhafaza edildi. Latin işgali döneminde (1204) Kilise yağmalandı ve büyük tahribat yaşadı.

1453 yılında İstanbul’un fethinden bir gün önce Bizans İmparatoru 11. Konstantin Paleologos bu kilisede Konstantinapolis’in kurtuluşu için büyük bir ayin düzenlemiş ve halkı ile dua etmişti. Bu ayin için kilise güllerle donatılmıştı.

Ertesi gün şehir fethedilip Osmanlı ordusu şehre girince askerler bu güllerle süslenmiş kiliseyi görünce şaşırmışlar ve yapıyı camiye dönüştürmüşler. Adı bu yüzden “Gül Camii” olarak kalmıştır.(bu bir rivayet… Başka bir rivayet “Teososia” isminin “Güller” manasına geldiğidir.)Caminin ismi ile ilgili anlatılanların doğruluğu yapının yanına inşaa edilen minarenin 16. yüzyıla ait olması sebebiyle şüphelidir.(Bazı tarihçiler yapının fetihten sonra 100-150 yıl kadar gemilerin haliç kıyısına getirdikleri eşyaları koydukları depo olduğunu yazar)

1509 depreminde cami de büyük hasar görmüştür. Bu depremde kubbesinin çöktüğü düşünülen cami bir süre sonra ahşap bir çatıyla örtüldüğü o dönemde çizilen gravürlerden anlaşılmaktadır. Günümüzde görülen Türk tarzındaki kubbe ve kemerlerinin II. Selim zamanında yapıldığı düşünülmektedir. II. Mahmut döneminde onanlan caminin hünkar mahfili yine bu padişah döneminde yapılmıştır.

Cami kot farkından ötürü 5 metrelik bir setin üzerinde durmaktadır. Bu set sarnıç vazifesi görmekteydi.

Gazanfer Ağa Medresesi (Karikatür Müzesi)

12 Ağustos 2008/1 Yorum/in Tarihi Eserler

Unkapanı ile Kadınlar Pazarı arasında Bozdoğan Kemeri‘nin yanındadır. 1590 tarihli vakfiyesine göre 16. yy’ın sonlarında, Davud Ağanın mimarbaşılığı zamanında inşa edilen külliyenin bânisi 3. Mehmed’in (1595-1603) kapı ağalarından ve Has Odabaşısı Gazanfer Ağadır. Medrese, türbe ve sebilden meydana gelen külliyeye zamanla küçük bir hazire ilave olmuştur. Medrese, türbe ve sebilden meydana gelen külliyeye zamanla küçük bir hazire ilave olmuştur. Bu yapı topluluğu 16. yüzyılın sonlarında başlayan ve 17. yüzyılda çokça görülen mimari programları küçültülmüş medrese ağırlıklı külliyelerin erken örneklerinden biridir. 1782 yangınında tahrip olan külliye çeşitli zamanlarda tamir görmüştür. 1943-1944’te yapılan esaslı bir tamirden sonra belediye müzesi olarak kullanılan yapı 1989’dan beri “Karikatür ve Mizah Müzesi” olarak faaliyetine devam etmektedir.

Düzeltme (2014) Yapı günümüzde bir vakıf tarafından kullanılmaktadır.

Firuz Ağa Camii

12 Ağustos 2008/in Camiler/Türbeler, Tarihi Eserler

Firuz Ağa Camii İstanbul’da Sultanahmet’te Atmeydanı’ndadır. 1491’de 2. Beyazıt’ın hazinebaşısı Firuz( Firuz Farsça’da “mutlu” anlamına gelir ) Ağa tarafından yaptırılmıştır. Firuz Ağa’nın kabri minarenin hemen yan tarafındadır. Caminin ana giriş kapısındaki kitabe ve cami içindeki kalem işleri orijinal devrinden kalan sanat özellikleri taşımaktadır.

Camilerde minareler -istisnalar dışında- hep sağ tarafa yapılır. Fakat bu camide minare giriş cephesine göre sol tarafa yapılmıştır.(Bu durum Osman Özsoy tarafından şöyle açıklanıyor;

Bildiğim kadarıyla bu cami İstanbul’un fethinden sonra yapılan ilk camilerden. O tarihte İstanbul’un yaklaşık yüzde 80’i Rum’du. Cami şehrin en merkezi yerinde… Etrafında büyük ihtimalle Rum yerleşim yerleri vardı. Bana kalırsa, oraya cami yapılmasına karar verildiğinde, caminin hemen sağında ve oldukça da yakınında oturan Rum vatandaşlar ezan sesinden rahatsız olmamak için yetkililerden rica etmişlerdir ve minarenin yeri değiştirilmiştir. Bir de, özellikle Ege bölgesinde Rumlardan geriye kalan evlerde de dikkati çektiği gibi, bir binanın diğerinin güneş ışığını kesmemesi konusunda büyük hassasiyetleri var. Bunun da gerekçelerden biri olabileceğini düşünüyorum.

Fildamı

07 Ağustos 2008/in Çeşmeler/Sarnıçlar, Tarihi Eserler

Osmaniye Veliefendi’dedir. Bizans dönemi (5-6. yüzyıl yapımı olduğu sanılmaktadır) İstanbulu’nun dört büyük sarnıcından biridir. Osmanlı döneminde yük taşımacılığında kullanılan fillerin bir dönem buraya bağlanmasından ötürü bu ismi almıştır. 127 metreye 76 metrelik bir alanı kaplar.

Fildamı Sarnıcını harita üzerinde görmek için tıklayın.