Anasayfa – Sayfa 109 – HAYALLEME İstanbul

Hagios Polieuktos Kilisesi (Paliektos Sarayı)

22 Ağustos 2008/in Kiliseler/Sinegoglar, Tarihi Eserler

İstanbul Belediye Sarayı’nın Fatih isrikametinde yolun karşısındadır. Kalıntılar 1960’larda Haşim İşcan yeraltı geçidi yapılırken ortaya çıkarılmıştır. Bazı değerli parçalar Arkeoloji Müzesine kaldırılmıştır.

Hagios Polieuktos Kilisesi İstanbul’da Doğu Roma döneminden kalma kilisedir. Ayasofya’dan önce kentin en büyük bazilikalarından biridir. 524-527 yılları arasında Hıristiyan olduğu için öldürülen Romalı asker Polieuktos’un adına yaptırılmıştır.(Palieuktus 251 yılında öldürülmüştü) Bezemeleri, geç Roma sanatının en önemli örneklerinden olan sütun başlıkları ve mimari görkemiyle ünlüdür. Kilisenin eski Anikia Iuliana sarayının kilisesi olduğu söylenir. 2500 metrekarelik bir alana yapılmıştır.

Kilisenin 12. yüzyılda terkedildiği ve mimari bezemelerinin Haçlılardan önce ve Haçlılar tarafından yağmalandığı anlaşılmaktadır. Venedik’teki San Marco Kilisesi’ndeki bazı fragmanlar ve Piazetta’da bulunan bezemeli payandalar bu kiliseden götürülmüştür.

Nuruosmaniye Camii

22 Ağustos 2008/in Camiler/Türbeler, Tarihi Eserler

Çemberlitaştadır. İlk Barok mimari özelliği taşıyan camidir. Cami kubbe çapı ile İstanbulun en büyük camilerindendir.(26 metre ile Sultanahmet Camisi’nin kubbesinden bile geniştir)

Mustafa Ağa ve yardımcısı Simon Kalfa (Mimar Simeon) tarafından 1748’de inşasına başlanan cami 1755’de bitmiştir. 1. Mahmut zamanında yapımına başlanan cami , 3. Osman zamanında Nuruosmani(Osmanın Işığı) adıyla tamamlanmıştır. Cami yazıları Hattat Rasim, Abdülhalim, Müzehhip Ali, Mehmet Refi Efendi tarafından yazılmıştır. Caminin temel kazısından çıkarılan toprağın büyük kısmı yenikapı sahilinin doldurulması için kullanıldı.

Caminin ekleri dükkan olmuştur. Külliyesi imaret, türbe, kütüphane, medrese, çeşme, sebil ve dükkanlardır. Nuruosmaniye Kütüphanesi’nde 5000’den fazla yazma ve basma eser vardır.

Camiye ismini veren 3. Osman ağabeyinin ani ölümü üzerine 55 yaşındayken tahta geçmiş, 3 yıl sonra (1757) koltukaltı çıbanından vefat etmiştir.

(Siyah beyaz fotoğraflar 2.Abdülhamit arşivinden alınmıştır. Yaklaşık tarih 1900)

Makbul İbrahim Paşa Camii

21 Ağustos 2008/in Camiler/Türbeler, Tarihi Eserler

Karaköy Perşembe Pazarındadır.(Bulunduğu haliç kıyısındaki alana Mahdum Meydanı denir.) Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamlarından Makbul İbrahim Paşa tarafından yaptırılmıştır. Caminin orjinal hali günümüze ulaşamamıştır. En son 2. Mahmut döneminde onarılsa da bu yapı da günümüze ulaşamamıştır. Günümüzdeki yapı 1913 yılında esnaf tarafından yaptırılmıştır. (Padişahın takdirini alan Paşa “Makbul” lakabıyla anılmış daha sonra padişahın idam emriyle “Maktul” lakabıyla anılmıştır bu yüzden cami her iki isimlede anılır. Paşanın aynı isimle Balkanlarda da bir camii bulunmaktadır.)

Küçük Ayasofya Camii (Sergios-Bakhos Kilisesi)

21 Ağustos 2008/in Camiler/Türbeler, Tarihi Eserler

Fatih İlçesi’nde, Cankurtaran ile Kadırga arasında, Küçük Ayasofya Caddesi’nin sonundadır. Kiliseden çevrilme camilerdendir Daha önce adı “Sergiyos ve Bakhos Kilisesi” idi. Alt sütunlar üzerindeki kitabede tapınağın 1. İustiniaus’un, St.Sergios ve St. Bakhos adlı azizler adına bu kiliseyi yaptırdığı yazılıdır. (İmparator İustinianos eski imparator Anastasius’a suikast düzenlemeyi planlıyordu. İmparator İustinianos rüyasında aziz Sergios ve Bakhos’u görür. Bu suikast planından vazgeçmesi gerektiği azizler tarafından söylenir. İustiniaus şükran borcu olarak bu iki azizin adına 527 yılında bir kilise yaptırır)

Sultan 2. Bayezid zamanında Darüssaade Ağası Hadım Hüseyin Ağa tarafından 1505 yılında bir minare eklenerek camiye çevrilmiştir. Hüseyin Ağa’nın türbesi cami bahçesindedir.(Suçu her ne ise Hüseyin Ağa cami çıkışında cellatlar tarafından kovalanmış… Kaçarken bir kılıç darbesi başını gövdesinden ayırmış kesik başını kendi elleri ile yakalamış birkaç adım attıktan sonra yere yığılmış. Düştüğü yere bu türbe inşaa edilmiş.)

Hüseyin Ağa’nın yaptırdığı bu minare yıkılmış, şimdiki minare Sadrazam Mustafa Paşa tarafından 18. yüzyılda inşaa edilmiştir.

Köprülü Mehmet paşa Camii ve Külliyesi

21 Ağustos 2008/in Camiler/Türbeler, Tarihi Eserler

Köprülü Mehmet Paşa Köprülü ailesinin ilk sadrazam olan ferdidir. Yaptırdığı cami ve külliyesi Divanyolundadır. (Alan darlığından ötürü Kullandığım resim birleştirme resimdir.) Köprülü Mehmet Paşa’nın Türbesi mimarisi dikkat çekicidir. Kültür Bakanlığının sitesinde külliye ile ilgili aşağıdaki bilgiler yer alır.

1661’de Köprülü Mehmet Paşa yaptırmıştır. Mescit, medrese, türbe, çeşme, sebil, kitaplık, han ve dükkânlar geniş bir alana yerleştirilmiştir. Küçük külliyede hanın çok büyük tutulması, 17. yüzyılda bu kesimin ticaret yönünden canlılık kazandığını göstermektedir. Sekiz köşeli mescit, dönemin özelliği olarak, dershane işlevini de üstlenmiştir. Medresenin revaklı, kubbeli odaları mescidi L biçimi sarmaktadır. Türbe 8 köşelidir. Köşeler, sütunlarla yuvarlatılmıştır. Kemer araları tunç kafeslidir. Burada Köprülü Mehmet Paşa, Fazıl Ahmet Paşa ve Ayşe Hanım gömülüdür. Çeşme, mescidin sokak yönündeki duvarlarındadır. Vezir Hanı, iki katlı orta avlu çerçevesinde dizili revaklı odalar planında bir yapıdır. Birinci kat oda ve revakları beşik tonoz, ikinci kattakiler ise kubbe örtülüdür. Avlunun ortasında mescit bulunmaktadır.